عناوین الاحکام؛ ترجمه وشرح متن لمعه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢١٥ - ضابطه اتحاد در جنس

ترجمه:

٣- بيع مواضعه.

اين قسم از نظر احكام همچون بيع مرابحه بوده تنها فرقى كه با هم دارند اين است كه در اينجا ثمن از رأس المال كمتر بوده و در مرابحه رأس المال از ثمن كمتر مى‌باشد.

٤- بيع توليه.

بيع توليه عبارت است از اينكه صاحب متاع متاعش را بهمان ثمنى كه خود خريده بديگرى اعطاء نمايد.

مسئله‌

معامله به نحو تشريك جايز است يعنى بايع به مشترى بگويد:

تو را در نصف آن نسبت به همان ثمنى كه با آن اين متاع را خريدم شريك خود قرار دادم بشرطى كه هردو از ثمن قبل مطّلع باشند.

معامله تشريك در حقيقت عبارت است از فروختن جزء مشاع از مبيع به رأس المال منتهى امتيازش از مطلق بيع به اين است كه آن را با لفظ « شركت » مى‌توان واقع ساخت.

فصل هشتم: ربا و شرح احكام آن‌

مورد و محل آن دو متاعى است كه با هم از نظر جنس متّحد بوده و واجد دو خصوصيّت ديگر باشند:

١- آن كه يا با كيل مورد معامله واقع شوند و يا با وزن.

٢- آن كه يكى بر ديگرى زيادتى داشته باشد.

بايد توجه داشت كه يك درهم آن از هفتاد زنا كه تمام با محارم صورت گيرد عظيم‌تر است.

ضابطه اتحاد در جنس‌

قاعده كلّى در اتّحاد جنس نسبت به اين باب آن است كه مبيع در تحت لفظ مخصوص داخل باشد همچون لفظ « تمر » يعنى خرما و « زبيب » يعنى كشمش و « لحم » يعنى گوشت، بنابراين لفظ « تمر » جنس است براى تمام اصنافش چنانچه لفظ « زبيب » نيز نسبت بافراد و مصادق مندرج در تحتش همين طور است و از نظر مشهور فقهاء « حنطه » يعنى گندم و « شعير » يعنى جو يك جنس محسوب مى‌شوند.